<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="J33nB287">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition), Electronic version, No. B287 自閒覺禪師語錄</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">嘉興大藏經（新文豐版）數位版, No. B287 自閒覺禪師語錄</title>
			<author>淸 覺說　洪暹等編</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>8卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">J</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">B287</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2024-03-28 15:11:06 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Jiaxing Canon (Shinwenfeng Edition)</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">嘉興大藏經（新文豐版）</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">自閒覺禪師語錄</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA(first version), Input by CBETA(second version)</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入（版本一），CBETA 人工輸入（版本二）</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【嘉興】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB21290">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21290</charName>
				<mapping cb:dec="1004330" type="PUA">U+F532A</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[由-曰+○]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2008-11-12T11:01:27">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0535a" n="0535a"/>
<lb ed="J" n="0535a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">目錄</cb:mulu><head>自閒覺禪師語錄
<lb ed="J" n="0535a02"/>　目錄</head>
<lb ed="J" n="0535a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a0301">序文</item>
<lb ed="J" n="0535a04"/><item xml:id="itemJ33p0535a0401">卷之一
<lb ed="J" n="0535a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a0501">住蘇州黃溪羅漢禪寺語錄</item>
<lb ed="J" n="0535a06"/><item xml:id="itemJ33p0535a0601">住蘇州崇川慈濟禪寺語錄</item>
<lb ed="J" n="0535a07"/><item xml:id="itemJ33p0535a0701">住明州奉川法海禪寺語錄</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a08"/><item xml:id="itemJ33p0535a0801">卷之二
<lb ed="J" n="0535a09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a0901">住明州奉川岳林禪寺語錄</item>
<lb ed="J" n="0535a10"/><item xml:id="itemJ33p0535a1001">住嘉興龍淵<name role="" type="person">景德禪寺</name>語錄</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a11"/><item xml:id="itemJ33p0535a1101">卷之三
<lb ed="J" n="0535a12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a1201">住常州荆溪芙蓉禪寺語錄</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a13"/><item xml:id="itemJ33p0535a1301">卷之四
<lb ed="J" n="0535a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a1401">示衆</item>
<lb ed="J" n="0535a15"/><item xml:id="itemJ33p0535a1501">小參</item>
<lb ed="J" n="0535a16"/><item xml:id="itemJ33p0535a1601">晚參</item>
<lb ed="J" n="0535a17"/><item xml:id="itemJ33p0535a1701">法語</item>
<lb ed="J" n="0535a18"/><item xml:id="itemJ33p0535a1801">問答</item>
<lb ed="J" n="0535a19"/><item xml:id="itemJ33p0535a1901">室中勘辨</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a20"/><item xml:id="itemJ33p0535a2001">卷之五
<lb ed="J" n="0535a21"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a2101">拈頌</item>
<lb ed="J" n="0535a22"/><item xml:id="itemJ33p0535a2201">聯芳偈</item>
<lb ed="J" n="0535a23"/><item xml:id="itemJ33p0535a2301">行實</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a24"/><item xml:id="itemJ33p0535a2401">卷之六
<lb ed="J" n="0535a25"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a2501">書問</item>
<lb ed="J" n="0535a26"/><item xml:id="itemJ33p0535a2601">佛祖讚</item>
<lb ed="J" n="0535a27"/><item xml:id="itemJ33p0535a2701">自讚</item>
<lb ed="J" n="0535a28"/><item xml:id="itemJ33p0535a2801">佛事</item></list></item>
<lb ed="J" n="0535a29"/><item xml:id="itemJ33p0535a2901">卷之七
<lb ed="J" n="0535a30"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535a3001">詩偈</item></list></item>
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0535b" n="0535b"/>
<lb ed="J" n="0535b01"/><item xml:id="itemJ33p0535b0101">卷之八
<lb ed="J" n="0535b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemJ33p0535b0201">雜著</item>
<lb ed="J" n="0535b03"/><item xml:id="itemJ33p0535b0301">行狀</item></list></item></list></cb:div>
<lb ed="J" n="0535b04"/>
<lb ed="J" n="0535b05"/>
<lb ed="J" n="0535b06"/>
<lb ed="J" n="0535b07"/>
<lb ed="J" n="0535b08"/>
<lb ed="J" n="0535b09"/>
<lb ed="J" n="0535b10"/>
<lb ed="J" n="0535b11"/>
<lb ed="J" n="0535b12"/>
<lb ed="J" n="0535b13"/>
<lb ed="J" n="0535b14"/>
<lb ed="J" n="0535b15"/>
<lb ed="J" n="0535b16"/>
<lb ed="J" n="0535b17"/>
<lb ed="J" n="0535b18"/>
<lb ed="J" n="0535b19"/>
<lb ed="J" n="0535b20"/>
<lb ed="J" n="0535b21"/>
<lb ed="J" n="0535b22"/>
<lb ed="J" n="0535b23"/>
<lb ed="J" n="0535b24"/>
<lb ed="J" n="0535b25"/>
<lb ed="J" n="0535b26"/>
<lb ed="J" n="0535b27"/>
<lb ed="J" n="0535b28"/>
<lb ed="J" n="0535b29"/>
<lb ed="J" n="0535b30"/>
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0535c" n="0535c"/>
<lb ed="J" n="0535c01"/><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:jhead>自閒覺禪師語錄卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="J" n="0535c02"/><byline cb:type="editor">住荆溪芙蓉寺嗣法門人
<lb ed="J" n="0535c03"/>　住古堯<name role="" type="person">乾明寺</name>嗣法門人洪暹　編</byline>
<lb ed="J" n="0535c04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住蘇州黃溪羅漢禪寺</cb:mulu><head>住蘇州黃溪羅漢禪寺</head>
<lb ed="J" n="0535c05"/><p xml:id="pJ33p0535c0501">據室拈拄杖云此是烹佛煆祖之處羅龍網鳳之場
<lb ed="J" n="0535c06"/>山僧今朝踞此任是銅頭鐵額到來也須倒退三千
<lb ed="J" n="0535c07"/>里且道新長老有甚長處卓一卓喝一喝。</p>
<lb ed="J" n="0535c08"/><p xml:id="pJ33p0535c0801">上元上堂纔有僧出師約住云住住山僧今日無暇
<lb ed="J" n="0535c09"/>答話有一要緊事雖然家媿也要外揚驀拈拄杖云
<lb ed="J" n="0535c10"/>者木上座隨吾數年守規正己毫無失節昨夜慶賞
<lb ed="J" n="0535c11"/>龍燈無端與金剛二士鉤肩搭背從江南看至江北
<lb ed="J" n="0535c12"/>三鼓方回昔文殊起佛見法見尙貶<name role="" type="person">鐵圍山</name>此木上
<lb ed="J" n="0535c13"/>座與金剛二士犯律中不往觀聽戒合貶甚麼攛拄
<lb ed="J" n="0535c14"/>杖喚直歲云與我一齊趕出三門便下座。</p>
<lb ed="J" n="0535c15"/><p xml:id="pJ33p0535c1501">上堂一人端居丈室渾身墮在荒艸裏一人十字街
<lb ed="J" n="0535c16"/>頭步步踏著毘盧頂那箇合受人天供養良久云今
<lb ed="J" n="0535c17"/>日大有人不隨普請。</p>
<lb ed="J" n="0535c18"/><p xml:id="pJ33p0535c1801">立兩序上堂選佛場開誠主法之正事全提正令須
<lb ed="J" n="0535c19"/>龍象以交參苟非眞正道流曷能臻極遠大更冀同
<lb ed="J" n="0535c20"/>心同德扶掖叢林滴水冰生始終一致到者裏和光
<lb ed="J" n="0535c21"/>同塵則不無且如何是丕贊宗猷句遂起身顧左右
<lb ed="J" n="0535c22"/>云但願東風齊著力一時吹入我門來。</p>
<lb ed="J" n="0535c23"/><p xml:id="pJ33p0535c2301">祈晴上堂問久雨不晴雲門道劄和尙分上又作麼
<lb ed="J" n="0535c24"/>生師云掣開金殿鎖逬出一輪紅進云恁麼則照天
<lb ed="J" n="0535c25"/>照地去也師云雖非汝境界亦可應時宜進云看者
<lb ed="J" n="0535c26"/>老漢賊身已露師云慣得其便乃云昨夜薰風甚猛
<lb ed="J" n="0535c27"/>烈崑崙須彌都吹折天門海門一齊崩風伯雨師從
<lb ed="J" n="0535c28"/>此歇歇歇豎拂子云於今撥轉上頭關五色雲扶杲
<lb ed="J" n="0535c29"/>日出。</p>
<lb ed="J" n="0535c30"/><p xml:id="pJ33p0535c3001">上堂佛法至要迥出常情治世語言俱爲剩說秪貴
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0536a" n="0536a"/>
<lb ed="J" n="0536a01"/>當人豁開正眼發明從上端倪智鑒洞明突出衲僧
<lb ed="J" n="0536a02"/>巴鼻一切處爲祥爲瑞佛祖潛覷無門應用時爲雨
<lb ed="J" n="0536a03"/>爲霖人天莫測其量然後將一條斷貫索到處穿人
<lb ed="J" n="0536a04"/>鼻孔不爲分外所以吾本來此土傳法救迷情一花
<lb ed="J" n="0536a05"/>開五葉結果自然成拈拄杖云祖師來也四十年來
<lb ed="J" n="0536a06"/>太放癡頑心全未改毫釐秪知鬧處鑽頭入不解人
<lb ed="J" n="0536a07"/>前別是非雲去雲來常作伴月圓月缺總相宜而今
<lb ed="J" n="0536a08"/>赤手憑誰委到處逢人驀面欺擲拄杖下座。</p>
<lb ed="J" n="0536a09"/><p xml:id="pJ33p0536a0901">結夏上堂僧問結卻布袋頭不容絲毫走作拈出金
<lb ed="J" n="0536a10"/>剛劍從敎殺盡安若秪如佛未出世祖未西來還有
<lb ed="J" n="0536a11"/>者般消息也無師云蠱毒之家水莫嘗進云老老大
<lb ed="J" n="0536a12"/>大話頭也不識師云山僧失利僧喝師云知卽得乃
<lb ed="J" n="0536a13"/>云羅漢今朝結制不學諸方舊例何須把住牢關究
<lb ed="J" n="0536a14"/>取西來大意眼前綠水松風一任禪和遊戲旣無圓
<lb ed="J" n="0536a15"/>覺伽藍說甚平等性智直須隨處自由管取參學事
<lb ed="J" n="0536a16"/>畢其或意想紛飛敢保驢年未會果如良馬窺鞭何
<lb ed="J" n="0536a17"/>處不逢慈氏旣然因甚又成特地不入驚人浪難逢
<lb ed="J" n="0536a18"/>稱意魚。</p>
<lb ed="J" n="0536a19"/><p xml:id="pJ33p0536a1901">上堂結制來三日了也諸人本分事作麼生所以道
<lb ed="J" n="0536a20"/>十方同聚會箇箇學無爲此是選佛場心空及第歸
<lb ed="J" n="0536a21"/>選佛場已入如何得心空及第十方旣聚會且無爲
<lb ed="J" n="0536a22"/>作麼生學衆中或有眼開心悟底試通消息看其或
<lb ed="J" n="0536a23"/>未然木上座與汝指箇端的擧拄杖云還見麼卓一
<lb ed="J" n="0536a24"/>卓云還聞麼旣見旣聞因甚問著十箇有五雙不知
<lb ed="J" n="0536a25"/>落處復卓一卓云莫謂黃溪流水浚前頭更有浪滔
<lb ed="J" n="0536a26"/>天。</p>
<lb ed="J" n="0536a27"/><p xml:id="pJ33p0536a2701">端午上堂僧問蒲劍磨風快憑師用得便忽遇其中
<lb ed="J" n="0536a28"/>人來用卽是不用卽是師云一任顚倒進云識法者
<lb ed="J" n="0536a29"/>懼欺敵者亡師云自領出去進云寰中天子塞外將
<lb ed="J" n="0536a30"/>軍師打云點乃云今朝正値端午處處龍舟鬥舞棹
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0536b" n="0536b"/>
<lb ed="J" n="0536b01"/>頭觸著神龍應以如膏之雨直令匝地普天盡是豐
<lb ed="J" n="0536b02"/>年熟土更除爇惱焦枯蚊蟲百舌之苦爾我林下道
<lb ed="J" n="0536b03"/>人隨例鳴鐘擊鼓旣然一衆雍肅且非耳聞目睹須
<lb ed="J" n="0536b04"/>是出格道流始堪互換賓主賓主互換且止應時及
<lb ed="J" n="0536b05"/>節一句作麼生道角黍褁靑葉苦茗烹瀑花。</p>
<lb ed="J" n="0536b06"/><p xml:id="pJ33p0536b0601">上堂僧問如何是羅漢境師云庭空梧樹碧進云如
<lb ed="J" n="0536b07"/>何是境中人師云獨坐豈無鄰進云人境已蒙師指
<lb ed="J" n="0536b08"/>示向上一句事如何師云殿閻巍峨勢插天僧禮拜
<lb ed="J" n="0536b09"/>師云壁上掛風車乃擧演祖云平生百了千當底正
<lb ed="J" n="0536b10"/>好喫棒且道過在甚麼處打你百了千當師云五祖
<lb ed="J" n="0536b11"/>恁麼道大似平地欺人羅漢今日直截道破平生百
<lb ed="J" n="0536b12"/>了千當底正好明窗下安排何故相識滿天下知心
<lb ed="J" n="0536b13"/>有幾人。</p>
<lb ed="J" n="0536b14"/><p xml:id="pJ33p0536b1401">上堂卽心是佛也不是非心非佛也不是不是心不
<lb ed="J" n="0536b15"/>是佛不是物也不是且如何則是卽心卽佛非心非
<lb ed="J" n="0536b16"/>佛不是心不是佛不是物驀拈拄杖云德山見僧入
<lb ed="J" n="0536b17"/>門便棒臨濟見僧入門便喝睦州見僧現成公案放
<lb ed="J" n="0536b18"/>汝三十棒羅漢恁麼道爲人眼在甚麼處卓一卓云
<lb ed="J" n="0536b19"/>逢人切莫錯擧。</p>
<lb ed="J" n="0536b20"/><p xml:id="pJ33p0536b2001">擧鷲首座立僧上堂擧乾峰云擧一不得擧二放過
<lb ed="J" n="0536b21"/>一著落在第二師云大小乾峰只見一邊若是羅漢
<lb ed="J" n="0536b22"/>則不然乃豎拂云山僧擧二了也且一又如何擧還
<lb ed="J" n="0536b23"/>委悉麼擲下云問取堂中第一座。</p>
<lb ed="J" n="0536b24"/><p xml:id="pJ33p0536b2401">上堂腳跟下事不可更指東畫西時節因緣亦須要
<lb ed="J" n="0536b25"/>應病與藥你有十尺量你一丈你有八兩稱你半觔
<lb ed="J" n="0536b26"/>大盡三十日小盡二十九直饒道箇見月休觀指歸
<lb ed="J" n="0536b27"/>家罷問程山僧更問你索月在何故免見依他門戶
<lb ed="J" n="0536b28"/>傍他牆剛被時人喚作郞喝一喝云黃河三千年一
<lb ed="J" n="0536b29"/>度淸達磨大師無當門齒。</p>
<lb ed="J" n="0536b30"/><p xml:id="pJ33p0536b3001">上堂擧芭蕉云你有拄杖子我與你拄杖子你無拄
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0536c" n="0536c"/>
<lb ed="J" n="0536c01"/>杖子我奪卻你拄杖子師喝一喝云孟八郞漢且過
<lb ed="J" n="0536c02"/>一邊拈拄杖云羅漢則不然有亦不與無亦不奪何
<lb ed="J" n="0536c03"/>故君子愛財取之有道擲拄杖下座。</p>
<lb ed="J" n="0536c04"/><p xml:id="pJ33p0536c0401">解夏上堂羅漢今朝解夏贏得一場話霸任是戴角
<lb ed="J" n="0536c05"/>擎頭卓拄杖云從敎一齊放下唯有露柱燈籠冷地
<lb ed="J" n="0536c06"/>呵呵大笑且道笑箇甚麼擲下云國淸才子貴家富
<lb ed="J" n="0536c07"/>小兒嬌。</p>
<lb ed="J" n="0536c08"/><p xml:id="pJ33p0536c0801">上堂今朝八月初一那事全無消息眼前黃葉舞空
<lb ed="J" n="0536c09"/>庭夜夜寒蛩聲喞喞問諸人瞥不瞥若也瞥眼裏不
<lb ed="J" n="0536c10"/>必重添屑若未瞥一鴈初歸四海秋萬里長空一條
<lb ed="J" n="0536c11"/>鐵。</p>
<lb ed="J" n="0536c12"/><p xml:id="pJ33p0536c1201">開爐上堂解夏猶未多時今日又是結制題目雖見
<lb ed="J" n="0536c13"/>改新舖面依然如舊珍重諸道流擧措莫妄動佛殿
<lb ed="J" n="0536c14"/>對山門僧堂對廚庫一一把斷要津說甚向上一路
<lb ed="J" n="0536c15"/>會則途中受用不會則世諦流布但息馳求心便明
<lb ed="J" n="0536c16"/>殺活用召衆云要會殺活用麼卓拄杖喝一喝下座。</p>
<lb ed="J" n="0536c17"/><p xml:id="pJ33p0536c1701">上堂見之不取思之千里拄杖子化爲龍吞卻山河
<lb ed="J" n="0536c18"/>大地了也是汝諸人向甚處著眼卓拄杖下座。</p>
<lb ed="J" n="0536c19"/><p xml:id="pJ33p0536c1901">臘八上堂欲識佛性義當觀時節因緣時節若至其
<lb ed="J" n="0536c20"/>理自彰作麼生說箇自彰底理莫是釋迦老子雪山
<lb ed="J" n="0536c21"/>冷坐六年夜睹明星麼莫不是諸人每夜不睹明星
<lb ed="J" n="0536c22"/>麼遂撫掌大笑云萬古碧潭空界月再三撈摝始應
<lb ed="J" n="0536c23"/>知。</p>
<lb ed="J" n="0536c24"/><p xml:id="pJ33p0536c2401">元旦上堂晨雞初唱更鼓停槌家家懸東海桃符處
<lb ed="J" n="0536c25"/>處鬥讙譁爆竹尋芳公子翫賞佳人頭頭顯露法王
<lb ed="J" n="0536c26"/>物物全彰正眼所謂處處眞處處眞塵塵盡是本來
<lb ed="J" n="0536c27"/>人眞實說時聲不現正體堂堂沒卻身作麼生是堂
<lb ed="J" n="0536c28"/>堂正體良久云一把柳絲收不得和煙搭在玉欄干
<lb ed="J" n="0536c29"/>受請陞座缽囊高掛一年餘力把牢關驗假雞何事
<lb ed="J" n="0536c30"/>更通函谷信崇川飛檄到黃溪使符旣至豈能固辭
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0537a" n="0537a"/>
<lb ed="J" n="0537a01"/>時節因緣難爲回避且崇川海國慈濟道場雖非法
<lb ed="J" n="0537a02"/>窟名藍不可無人建立兼之鎭臺邑侯赤心堅護檀
<lb ed="J" n="0537a03"/>越紳衿存注殷勤牆塹旣爾堅牢則山僧有何不可
<lb ed="J" n="0537a04"/>且符到奉行一句如何展演無限風流收拾去又隨
<lb ed="J" n="0537a05"/>明月過滄洲。</p>
<lb ed="J" n="0537a06"/><p xml:id="pJ33p0537a0601">解制赴崇川上堂十月十五結制有柴無米正月初
<lb ed="J" n="0537a07"/>九解制有米無柴贏得一衆手忙腳亂有時橫咬鐵
<lb ed="J" n="0537a08"/>酸餡有時踏凍拾松枝不是神通妙用亦非法爾如
<lb ed="J" n="0537a09"/>然昨夜好音天外降今朝打脫兩重關且獨脫一句
<lb ed="J" n="0537a10"/>如何擧揚冰河發焰魚行快梅蕊含春徹蒂香。</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0537a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住崇川慈濟禪寺</cb:mulu><head>住崇川慈濟禪寺</head>
<lb ed="J" n="0537a12"/><p xml:id="pJ33p0537a1201">方丈據此室者不容擬議賓主攸分未是從上家風
<lb ed="J" n="0537a13"/>更饒敲骨取髓痛下針錐亦落今時功幹畢竟如何
<lb ed="J" n="0537a14"/>寸刃未施魔膽碎望風早<anchor xml:id="nkr_note_add_0537a1401" n="0537a1401"/><anchor xml:id="beg0537a1401" n="0537a1401"/>已<anchor xml:id="end0537a1401"/>豎降旗。</p>
<lb ed="J" n="0537a15"/><p xml:id="pJ33p0537a1501">入院上堂扁舟乘興過崇川惡浪洶濤潑海天不訝
<lb ed="J" n="0537a16"/>毒龍驚作怪持竿欲釣錦鱗還以拂子作釣勢云還
<lb ed="J" n="0537a17"/>有離釣三寸道得的麼問寰中天子塞外將軍祖令
<lb ed="J" n="0537a18"/>當機請師酬唱師云好音到耳人皆聳進云龍象蹴
<lb ed="J" n="0537a19"/>踏非驢所堪師云六耳不同謀進云兩扇竹窗虛夜
<lb ed="J" n="0537a20"/>月一枝梅蕊占春風師云只恐不是玉僧喝師云是
<lb ed="J" n="0537a21"/>玉也大奇問高提祖印獨據寰中覿面相呈如何指
<lb ed="J" n="0537a22"/>示師云烏龜吞大象進云人人霑恩箇箇獲益師云
<lb ed="J" n="0537a23"/>切忌詐明頭進云和尙莫瞞人好師云夜半放烏雞
<lb ed="J" n="0537a24"/>乃云宗乘一唱三藏絕詮至理一言轉凡成聖若論
<lb ed="J" n="0537a25"/>山僧見處卻不如是蓋爲今辰請主大護法台旆光
<lb ed="J" n="0537a26"/>臨諸檀護高車擁簇旣而推托無由直得牽枝引蔓
<lb ed="J" n="0537a27"/>須知昨日在羅漢高高山頂立今日涉崇川深深海
<lb ed="J" n="0537a28"/>底行破沙盆子重拈出黑漆刹竿倒豎起一任泥豬
<lb ed="J" n="0537a29"/>癩狗同門出入祥麟瑞鳳返擲飛騰人人常光現前
<lb ed="J" n="0537a30"/>箇箇壁立萬仞且斬新條令一句作麼生道三尺龍
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0537b" n="0537b"/>
<lb ed="J" n="0537b01"/>泉光照膽萬人叢裏奪高標復擧朱行軍入南際寺
<lb ed="J" n="0537b02"/>設齋自執手爐行香云直下是直下是傍僧云直下
<lb ed="J" n="0537b03"/>是箇甚麼行軍便喝僧云行軍是佛法中人惡發作
<lb ed="J" n="0537b04"/>麼行軍云喚作惡發卽不得僧喝行軍云鉤在不疑
<lb ed="J" n="0537b05"/>之地師云行軍拈出閫外威權若非者僧難爲酬對
<lb ed="J" n="0537b06"/>秪如山僧今日與諸尊官及衆檀越雖無如是問答
<lb ed="J" n="0537b07"/>要且不在兩人之下何故相逢不必頻頻擧自有淸
<lb ed="J" n="0537b08"/>風動天地卓拄杖下座。</p>
<lb ed="J" n="0537b09"/><p xml:id="pJ33p0537b0901">上堂月生一波斯撞破銀山壁月生二蝸牛兩角分
<lb ed="J" n="0537b10"/>天地月生三石虎穿雲入鬧藍鐵蛇鑽入金剛眼崑
<lb ed="J" n="0537b11"/>崙騎象鷺鷥牽若作佛法會對面隔千山不作佛法
<lb ed="J" n="0537b12"/>會跛鱉盲龜一串穿復擧僧問趙州萬法歸一一歸
<lb ed="J" n="0537b13"/>何處州云我在靑州做領布衫重七觔師云大小趙
<lb ed="J" n="0537b14"/>州有年無德慣將烏豆換人眼睛今日或有人問慈
<lb ed="J" n="0537b15"/>濟萬法歸一一歸何處直向他道風落雪枝光洗面
<lb ed="J" n="0537b16"/>春來冰骨盡開眉。</p>
<lb ed="J" n="0537b17"/><p xml:id="pJ33p0537b1701">元宵結制上堂僧問轉新春行新令今日瀛州開祖
<lb ed="J" n="0537b18"/>印祖印卽不問如何是第一玄師云足方頭頂圓如
<lb ed="J" n="0537b19"/>何是第二玄師云口裏舌頭尖如何是第三玄師云
<lb ed="J" n="0537b20"/>開口落言詮如何是第一要師云進前三步俊悄悄
<lb ed="J" n="0537b21"/>如何是第二要師云退後腦門光晃耀如何是第三
<lb ed="J" n="0537b22"/>要師云再向前來與汝道僧擬議師打云仰山道底
<lb ed="J" n="0537b23"/>乃云元宵節賞正今朝戶戶燈光瑞氣饒何似道人
<lb ed="J" n="0537b24"/>家活計柴頭品字地爐燒顧左右云還有攢柴弄火
<lb ed="J" n="0537b25"/>者麼試出手看良久云旣然一衆縮手山僧出手去
<lb ed="J" n="0537b26"/>也拈拄杖云千聖不知何處去倚天長劍逼人寒。</p>
<lb ed="J" n="0537b27"/><p xml:id="pJ33p0537b2701">上堂禪不須參道不須悟直下了然超佛超祖直饒
<lb ed="J" n="0537b28"/>恁麼猶是黃葉止啼屈順時宜之說山僧此間也無
<lb ed="J" n="0537b29"/>禪也無道也無佛也無祖但只饑來喫飯困來打眠
<lb ed="J" n="0537b30"/>雖然如是切忌作無事會去旣不作無事會又且如
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0537c" n="0537c"/>
<lb ed="J" n="0537c01"/>何寧可截舌不可犯諱。</p>
<lb ed="J" n="0537c02"/><p xml:id="pJ33p0537c0201">上堂問一切聲是佛聲畫梁紫燕語喃喃未審是佛
<lb ed="J" n="0537c03"/>聲麼師云海天無處分高下進云一切色是佛色綠
<lb ed="J" n="0537c04"/>水池邊柳絮飛還是佛色麼師云淺艸池塘一樣靑
<lb ed="J" n="0537c05"/>進云當臺一鑒明如日萬古晴空絕是非師云一翳
<lb ed="J" n="0537c06"/>在眼空花亂墜乃以拂子打圓相云還委悉麼若以
<lb ed="J" n="0537c07"/>色見我以音聲求我是人行邪道不能見如來旣不
<lb ed="J" n="0537c08"/>以色見又不以聲求復豎拂云喚者箇作甚麼若喚
<lb ed="J" n="0537c09"/>作拂子未出常情不喚作拂子向外取則畢竟如何
<lb ed="J" n="0537c10"/>擲下云當臺一鑒明如日萬古情空絕是非。</p>
<lb ed="J" n="0537c11"/><p xml:id="pJ33p0537c1101">上堂拈拄杖云夫參學人遇此<g ref="#CB21290">󵌪</g>第一須是<g ref="#CB21290">󵌪</g>若得
<lb ed="J" n="0537c12"/><g ref="#CB21290">󵌪</g>恁麼便乃<g ref="#CB21290">󵌪</g>其或<g ref="#CB21290">󵌪</g>未然惜取<g ref="#CB21290">󵌪</g>。</p>
<lb ed="J" n="0537c13"/><p xml:id="pJ33p0537c1301">上堂桃花紅李花白五陵公子遊芳陌靈雲公案又
<lb ed="J" n="0537c14"/>重新人人眼裏重添屑布袋老子笑呵呵寒山拾得
<lb ed="J" n="0537c15"/>忙不徹十字街頭<name role="" type="person">石敢當</name>聲聲歸去歇歸去歇莫待
<lb ed="J" n="0537c16"/>蓼花紅似血。</p>
<lb ed="J" n="0537c17"/><p xml:id="pJ33p0537c1701">上堂盲龜鑽入銀宮裏跛鱉挨開玉闋時那吒背上
<lb ed="J" n="0537c18"/>生三角蝦蟆一夜產明珠佰得底掉頭不顧會不得
<lb ed="J" n="0537c19"/>底觸途成滯山僧恁麼道合喫三十棒何故點石化
<lb ed="J" n="0537c20"/>爲金玉易勸人除卻是非難。</p>
<lb ed="J" n="0537c21"/><p xml:id="pJ33p0537c2101">上堂問棋逢敵手難藏曲畢竟如何辯輸贏師云山
<lb ed="J" n="0537c22"/>僧打退鼓進云出群須是英靈漢敵勝還他獅子兒
<lb ed="J" n="0537c23"/>師云未必心頭似口頭進云老老大大作者箇見解
<lb ed="J" n="0537c24"/>師噓一噓乃云十五日以前金雞啄破琉璃殼十五
<lb ed="J" n="0537c25"/>日以後玉兔挨開碧海門正當十五日人人口裏舌
<lb ed="J" n="0537c26"/>頭尖豎拂云不落前後句又作麼生烏龜觸折須彌
<lb ed="J" n="0537c27"/>柱驚殺門前<name role="" type="person">石敢當</name>復擧雲門示衆云十五日已前
<lb ed="J" n="0537c28"/>卽不問十五日已後道將一句夾衆無語門自代云
<lb ed="J" n="0537c29"/>日日是好日師云雲門不妨大開寶藏七珍八寶
<lb ed="J" n="0537c30"/>一時挐慈濟更資一路要諸人共知以拂子擊禪
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0538a" n="0538a"/>
<lb ed="J" n="0538a01"/>床云何須矢上更加尖下座。</p>
<lb ed="J" n="0538a02"/><p xml:id="pJ33p0538a0201">解制上堂薰風入戶麥浪生香行腳高流東去西去
<lb ed="J" n="0538a03"/>一任緊峭艸鞋隨方瀟灑路逢道伴交肩過一生參
<lb ed="J" n="0538a04"/>學事畢召衆云作麼生是道伴喝一喝拍膝下座。</p>
<lb ed="J" n="0538a05"/><p xml:id="pJ33p0538a0501">除夕上堂問年窮歲盡和尙將甚麼與人分歲師云
<lb ed="J" n="0538a06"/>泥豬癩狗云未審與北禪烹露地白牛是同是別師
<lb ed="J" n="0538a07"/>云一任十度云秪如維那夜深索納皮角還是明北
<lb ed="J" n="0538a08"/>禪意還是出自<anchor xml:id="nkr_note_add_0538a0801" n="0538a0801"/><anchor xml:id="beg0538a0801" n="0538a0801"/>己<anchor xml:id="end0538a0801"/>手師云兩重公案云北禪擲下帽
<lb ed="J" n="0538a09"/>子維那拾得便行豈不是作家相見師云錯認定盤
<lb ed="J" n="0538a10"/>星云北禪擒住云賊賊維那云天寒且還和尙畢竟
<lb ed="J" n="0538a11"/>話圓也未師云重疊關山路云北禪謂法昌云者公
<lb ed="J" n="0538a12"/>案作麼生昌云潭州紙貴一狀領過且道法昌具甚
<lb ed="J" n="0538a13"/>麼眼師云腦後見腮云可謂蚌鷸相持俱落漁人之
<lb ed="J" n="0538a14"/>手師云舌上播金錢云一任者回黃葉落大家圍火
<lb ed="J" n="0538a15"/>掩柴扉師云放汝三十棒乃云北禪烹露地白牛分
<lb ed="J" n="0538a16"/>歲本師煮透海烏雞過年山僧熨斗煎茶調度各別
<lb ed="J" n="0538a17"/>以拂子打圓相云白牛露地漫拈出透海烏雞也尋
<lb ed="J" n="0538a18"/>常豎拂子云何似現成家活計拈來覿面卻相當擲
<lb ed="J" n="0538a19"/>拂子下座。</p>
<lb ed="J" n="0538a20"/><p xml:id="pJ33p0538a2001">師過堡城上堂一出一入善惡並作選佛選官各據
<lb ed="J" n="0538a21"/>一著昨日官長在此棒下血淋淋今朝山僧到來金
<lb ed="J" n="0538a22"/>爐香裊裊就中一一有天機試問諸人了不了若道
<lb ed="J" n="0538a23"/>昨日底是海神知貴不知價若道今日底是<name role="" type="person">琉璃殿</name>
<lb ed="J" n="0538a24"/>上無知識非謂別有生涯秪要諸人同歸寶所且不
<lb ed="J" n="0538a25"/>涉化城一句又作麼生豎拂云一毫頭上生機露麥
<lb ed="J" n="0538a26"/>浪堆中奮玉龍。</p>
<lb ed="J" n="0538a27"/><p xml:id="pJ33p0538a2701">天童首座寮秉拂上堂僧問太白峰前雙池水玲瓏
<lb ed="J" n="0538a28"/>巖畔古龍潭如何是出潭龍師云驚殺闍黎進云透
<lb ed="J" n="0538a29"/>出龍門荆棘外雨布雲騰覆大千師云黃犬渡河乃
<lb ed="J" n="0538a30"/>云太白峰高淸關橋闊樓閣叢中<name role="" type="person">獅子窟</name>迥異塵寰
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0538b" n="0538b"/>
<lb ed="J" n="0538b01"/>玲瓏巖畔法王家頓超物表處處彰佛祖機塵塵展
<lb ed="J" n="0538b02"/>衲僧眼如或本分未明不免依稀彷彿況復深藏猛
<lb ed="J" n="0538b03"/>虎慣隱獰龍箇箇悄巍巍人人赤灑灑若果踏著祖
<lb ed="J" n="0538b04"/>父田園便能委悉中心樹子豎拂云萬派悉歸海千
<lb ed="J" n="0538b05"/>山盡仰宗。</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0538b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">住明州奉川法海禪寺</cb:mulu><head>住明州奉川法海禪寺</head>
<lb ed="J" n="0538b07"/><p xml:id="pJ33p0538b0701">據室橫拈寶劍剪除諸見稠林直截提持獨驗當人
<lb ed="J" n="0538b08"/>正眼直饒轉身有路啐啄同時山僧猶未肯伊在何
<lb ed="J" n="0538b09"/>故卓柱杖云假雞聲韻難瞞我未肯糊塗放過關。</p>
<lb ed="J" n="0538b10"/><p xml:id="pJ33p0538b1001">進院上堂福泉法海素稱禪刹氣奪諸方名標海國
<lb ed="J" n="0538b11"/>橫該曹溪之源直傳太白之旨有意氣時添意氣山
<lb ed="J" n="0538b12"/>藏於澤不風流處也風流壑藏於舟舊社斬新韻翻
<lb ed="J" n="0538b13"/>古調直得玉屛峰頂野老謳歌柏香巖前淸風匝地
<lb ed="J" n="0538b14"/>任是手擎日月背負須彌底人到來只消山僧道箇
<lb ed="J" n="0538b15"/>不必管敎從空放下瓦解冰消且道祖印重光一句
<lb ed="J" n="0538b16"/>又作麼生天敎生在千峰上不待雲擎也出頭復擧
<lb ed="J" n="0538b17"/>三聖上堂云我逢人卽出出則不爲人師云面赤不
<lb ed="J" n="0538b18"/>如語直興化云我則不然逢人卽不出出則便爲人
<lb ed="J" n="0538b19"/>師云語直不如面赤驀拈拄杖云且道新法海逢人
<lb ed="J" n="0538b20"/>便出還有爲人處也無卓一卓云儂家不管興亡事
<lb ed="J" n="0538b21"/>一任和雲占洞庭下座。</p>
<lb ed="J" n="0538b22"/><p xml:id="pJ33p0538b2201">立兩序上堂建法幢立宗旨須假徹骨弟兄驗當機
<lb ed="J" n="0538b23"/>別邪正自有黑漆拄杖苟非智鑑瑩徹氣格超卓曷
<lb ed="J" n="0538b24"/>能慧日芳臻德音遐暢所謂獨掌不浪鳴兩手鳴摑
<lb ed="J" n="0538b25"/>摑同聲相應同氣相求高下得宜中外和合且不負
<lb ed="J" n="0538b26"/>初心一句又作麼生驀拈拄杖云妙舞也須誇遍拍
<lb ed="J" n="0538b27"/>三台元是大家催。</p>
<lb ed="J" n="0538b28"/><p xml:id="pJ33p0538b2801">大雪上堂問雲掩中秋月雨打上元燈只如元宵未
<lb ed="J" n="0538b29"/>至因甚雪滿山川師云易篩鱗甲塡滄海難翦鵝毛
<lb ed="J" n="0538b30"/>覆玉屛進云一片白雲橫谷口幾多歸鳥自迷巢師
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0538c" n="0538c"/>
<lb ed="J" n="0538c01"/>云換卻闍黎眼睛進云老老大大作者箇見解師云
<lb ed="J" n="0538c02"/>一釣便上乃云元旦纔過數日六花昨夜繽紛嶺外
<lb ed="J" n="0538c03"/>靑松銀花滿樹巖前石虎玉結渾身鳥雀南飛有影
<lb ed="J" n="0538c04"/>黃猿入洞無門謾道一片二片千萬片須知山新林
<lb ed="J" n="0538c05"/>新遍界新且道大家慶賞一句又作麼生良久云三
<lb ed="J" n="0538c06"/>才有象含春意萬物無私動化機。</p>
<lb ed="J" n="0538c07"/><p xml:id="pJ33p0538c0701">請化主上堂<name role="" type="person">獅子窟</name>中本無異獸<name role="" type="person">旃檀林</name>裏寧有伊
<lb ed="J" n="0538c08"/>蘭欲驗當家種艸事難方見丈夫心相期戴角擎頭
<lb ed="J" n="0538c09"/>人生大國方知貴祖宗下事七縱八橫步步登高頭
<lb ed="J" n="0538c10"/>頭合轍所以兜率悅爲大愚芝乞炭萬世流芳舜老
<lb ed="J" n="0538c11"/>夫與洞山聰募緣古今牓樣秪貴當人不起二念管
<lb ed="J" n="0538c12"/>敎海集山堆其或躊躕白雲萬里且道如何是隨緣
<lb ed="J" n="0538c13"/>不變底句良久云百念禪和留古寺三十街坊滿浙
<lb ed="J" n="0538c14"/>東。</p>
<lb ed="J" n="0538c15"/><p xml:id="pJ33p0538c1501">謝雨上堂問前朝火雲蒸野金石皆焦昨夜雷雨灑
<lb ed="J" n="0538c16"/>空槁枯咸潤且道承誰恩力師云親言出親口進云
<lb ed="J" n="0538c17"/>柏香巖底龍睡穩玉屛山下水滔滔師云好箇消息
<lb ed="J" n="0538c18"/>乃擧劉禹端公上雲居謝雨問弘覺云雨從何來覺
<lb ed="J" n="0538c19"/>云從端公問處來公禮三拜歡喜而退行數步覺召
<lb ed="J" n="0538c20"/>端公公應諾覺云雨從何來公無語歸家三日而死
<lb ed="J" n="0538c21"/>師云端公歸家而死可謂知恩有地惜乎覺老秪解
<lb ed="J" n="0538c22"/>殺賊不解活賊以致千古之下遭人簡點今日或有
<lb ed="J" n="0538c23"/>問法海雨從何來直向他道一片雲從東角起亂把
<lb ed="J" n="0538c24"/>珍珠撒玉屛。</p>
<lb ed="J" n="0538c25"/><p xml:id="pJ33p0538c2501">密老和尙十週上堂劈破三玄旨掀翻五位宗手擎
<lb ed="J" n="0538c26"/>日月背負須彌活烹佛祖於破沙盆裏生按牛頭於
<lb ed="J" n="0538c27"/>白棒頭邊起死回生圓融行布山僧恁麼擧揚大似
<lb ed="J" n="0538c28"/>捧土培泰山掬水沃東海何益之有雖然未足觀光
<lb ed="J" n="0538c29"/>究竟難忘寸刃且道還源返本一句又作麼生起身
<lb ed="J" n="0538c30"/>云三年兩度燒黃熟七夕初秋泣斷腸。</p>
<pb ed="J" xml:id="J33.B287.0539a" n="0539a"/>
<lb ed="J" n="0539a01"/><p xml:id="pJ33p0539a0101">中秋上堂長空一片月大地一輪秋徹體涼生也桂
<lb ed="J" n="0539a02"/>花香滿樓觸著娘生鼻孔頭頭顯露眞宗山谷山行
<lb ed="J" n="0539a03"/>暗通消息于顒月下始悟蛙聲不必馬師父子何須
<lb ed="J" n="0539a04"/>供養修行一等共行山下路到頭各自看風煙且道
<lb ed="J" n="0539a05"/>覿面相呈一句又作麼生以拂子打圓相云此夜一
<lb ed="J" n="0539a06"/>輪滿淸光何處無。</p>
<lb ed="J" n="0539a07"/><p xml:id="pJ33p0539a0701">陞座問住法海曲唱彌高去嶽林嘉聲愈振轉功就
<lb ed="J" n="0539a08"/>位卽不問屈曲垂慈事若何師云當堂宣疏語白棒
<lb ed="J" n="0539a09"/>打靑天進云彈指圓成八萬門一超直入如來地師
<lb ed="J" n="0539a10"/>云樊噲踏鴻門進云是處是慈氏無門無善財師云
<lb ed="J" n="0539a11"/>到者方知乃云錫卓香巖未幾樵歌日日貫耳松根
<lb ed="J" n="0539a12"/>枕石高眠那堪少室分髓志期折腳鐺煨不意使符
<lb ed="J" n="0539a13"/>到此四衆稽留紛紛究竟難決行止此處用祖道場
<lb ed="J" n="0539a14"/>彼亦布袋舊址諾也於理不公卻之有負來啓躊躇
<lb ed="J" n="0539a15"/>再四再三冷地自驚自喜大地總是吾廬何必分此
<lb ed="J" n="0539a16"/>分彼玉屛雲鎖千峰金沙雁沉寒水有時縱步那邊
<lb ed="J" n="0539a17"/>有時放歌者裏來去本無朕跡切恐諸人未委因而
<lb ed="J" n="0539a18"/>陞座擧揚明日遂行無擬正恁麼時應時及節一句
<lb ed="J" n="0539a19"/>作麼生道赤雲窩畔雲乘足長汀江上把竿時。</p>
<lb ed="J" n="0539a20"/><p xml:id="pJ33p0539a2001">上堂智鑑圓明心光湛寂本體如如不墮諸數鬧市
<lb ed="J" n="0539a21"/>紅塵縱橫獨步者邊那邊了無回互不學維摩默然
<lb ed="J" n="0539a22"/>豈同毘耶口杜居士從心年請吾陞此座明明百艸
<lb ed="J" n="0539a23"/>頭明明祖師意豎拂子云者是百艸頭耶祖師意耶
<lb ed="J" n="0539a24"/>擲下云須知雲外千峰秀別有靈松帶雨寒。</p></cb:div>
<lb ed="J" n="0539a25"/>
<lb ed="J" n="0539a26"/>
<lb ed="J" n="0539a27"/>
<lb ed="J" n="0539a28"/>
<lb ed="J" n="0539a29"/>
<lb ed="J" n="0539a30"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>自閒覺禪師語錄卷第一<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0537a1401" to="#end0537a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0538a0801" to="#end0538a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0537a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0537a1401">已【CB】，巳【嘉興】</note>
<note n="0538a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0538a0801">己【CB】，巳【嘉興】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>